Luật chơi cờ vua

chơi ngay

1. Mục tiêu của ván cờ

Mục tiêu chính trong cờ vua là:

2. Bàn cờ & cách sắp xếp quân

♜
♞
♝
♛
♚
♝
♞
♜
♟
♟
♟
♟
♟
♟
♟
♟
♙
♙
♙
♙
♙
♙
♙
♙
♖
♘
♗
♕
♔
♗
♘
♖
  • Bàn cờ gồm 8 × 8 ô, xen kẽ trắng – đen.
  • Ô góc dưới bên phải của mỗi bên luôn là ô trắng (white on right).
  • Hàng đầu (gần mỗi bên) sắp xếp: Xe – Mã – Tượng – Hậu – Vua – Tượng – Mã – Xe.
  • Hàng thứ hai là toàn bộ Tốt.
  • Hậu (Queen) luôn đứng trên ô cùng màu với mình: Hậu trắng ô trắng, Hậu đen ô đen.

Trên hình: Vua được viền vàng, Hậu được viền xanh để dễ nhận diện.

3. Nước đi của từng quân (kèm hình minh họa)

Tốt (Pawn) Pawn

♟
♙
♙
  • Tốt đi thẳng 1 ô về phía trước.
  • Ở nước đầu tiên, có thể đi 2 ô.
  • Ăn quân theo đường chéo lên 1 ô.

Trên hình: Tốt ở e2 (viền tím) có thể đi đến e3 hoặc e4 (ô viền tím nhạt). Tốt d4 (viền xanh) có thể ăn tốt đen ở e5 (ô viền đỏ) theo đường chéo.

Mã (Knight) Knight

♘
  • Mã đi theo hình chữ L: 2 ô theo một hướng + 1 ô vuông góc.
  • Đặc biệt: có thể nhảy qua quân khác.

Trên hình: Mã ở f3 (viền xanh) có thể đi đến tất cả các ô viền đỏ: d4, e5, g5, h4, h2, g1, e1, d2.

Xe (Rook) Rook

♖
  • Đi ngang hoặc dọc, không giới hạn số ô.
  • Không được nhảy qua quân khác.

Trên hình: Xe ở d4 (viền xanh) có thể đi đến tất cả các ô viền đỏ trên cùng hàng 4 và cột d.

Tượng (Bishop) Bishop

♗
  • Đi chéo, không giới hạn số ô.
  • Mỗi Tượng chỉ đi trên một màu ô cố định (đen hoặc trắng).

Trên hình: Tượng ở c1 (viền xanh) đi trên đường chéo đến các ô viền đỏ: d2, e3, f4, g5, h6, b2, a3.

Hậu (Queen) Queen

♕
  • Kết hợp sức mạnh của Xe và Tượng: đi ngang, dọc, chéo.
  • Là quân mạnh nhất trên bàn cờ.

Trên hình: Hậu ở d4 (viền xanh) có thể đi đến tất cả ô viền đỏ theo hàng, cột và các đường chéo đi qua d4.

Vua (King) King

♔
  • Vua đi 1 ô theo mọi hướng (ngang, dọc, chéo).
  • Không được đi vào ô đang bị quân đối phương kiểm soát.

Trên hình: Vua trắng ở e1 (viền vàng) có thể đi đến các ô viền đỏ: d1, d2, e2, f2, f1 (giả sử các ô này an toàn).

4. Nhập thành (Castling)

♔
♖

Nhập thành là nước đi đặc biệt giữa Vua và Xe:

  • Vua đi 2 ô về phía Xe.
  • Xe nhảy qua và đứng cạnh Vua.

Điều kiện:

  • Vua và Xe chưa từng di chuyển.
  • Không có quân nào đứng giữa Vua và Xe.
  • Vua không đang bị chiếu và không đi qua ô bị chiếu.

Trên hình: Vua trắng ở e1 (viền vàng) có thể nhập thành cánh vua đến g1, Xe từ h1 (viền xanh) sẽ nhảy sang f1 (ô viền tím là đường đi).

5. Chiếu (Check) & Chiếu hết (Checkmate)

♚
♕
  • Chiếu (check): Vua đang bị quân đối phương đe dọa ăn ở nước đi tiếp theo.
  • Chiếu hết (checkmate): Vua bị chiếu và không còn nước đi hợp lệ nào để thoát.

Trên hình: Hậu trắng ở h5 (viền xanh) đang chiếu Vua đen ở e8 (viền đỏ) theo đường chéo (các ô viền tím là đường tấn công).

Bắt chốt qua đường EN PASSANT

Bắt chốt qua đường (en passant) là một nước bắt chốt đặc biệt, chỉ xảy ra ngay sau khi đối phương vừa đi chốt 2 ô từ vị trí xuất phát và chốt đó đi ngang qua một ô mà chốt của bạn đang khống chế.

Điều kiện để được bắt chốt qua đường

Cách bắt

Chốt của bạn sẽ bắt “như thể” chốt đối phương chỉ đi 1 ô. Nghĩa là: chốt của bạn đi chéo 1 ô đến ô mà chốt đối phương đã “đi qua”, và chốt đối phương bị loại khỏi bàn cờ.

Ví dụ (Trắng bắt en passant)

Đen vừa đi: d7 → d5 (đi 2 ô). Trắng có chốt ở e5 có thể bắt qua đường: e5 × d6 (bắt en passant) và chốt đen ở d5 bị loại.

♟
⬤
⬤
⬤
♙

Ký hiệu: ♙ (chốt trắng), ♟ (chốt đen). Dấu ⬤ minh hoạ ô liên quan (đường đi/ô bắt).

Ghi nhớ nhanh